Wiercenie studni w Dzbeninie: studnia przy nowym domu pod Ostrołęką

Odległość

ok. 23 km

Dojazd

ok. 31 minut

Powiat

ostrołęcki

Województwo

mazowieckie

Dzbenin to wieś w gminie Rzekuń, na południe od Ostrołęki, niedaleko Narwi. Okolica łączy tereny nadrzeczne z polami i zagajnikami, a bliskość miasta sprawia, że od kilku lat powstaje tu sporo nowych domów. Większość osób, które dzwonią do nas z Dzbenina i sąsiednich wsi, jest właśnie na etapie budowy albo planowania domu. Dlatego ten artykuł ułożyliśmy wokół jednego pytania: jak dobrze zaplanować studnię przy nowym domu, żeby nie trzeba było niczego poprawiać za kilka lat.

Opisujemy, kiedy w harmonogramie budowy wiercić studnię, jak zmieścić ją na podmiejskiej działce z zachowaniem wymaganych odległości, co zrobić ze starą studnią kopaną, jak połączyć studnię z odwiertami pod pompę ciepła i jakie formalności obowiązują w powiecie ostrołęckim. Na końcu znajdziesz listę kontrolną dla inwestora.

Okolice Dzbenina: tereny nad Narwią i nowe osiedla

Gmina Rzekuń otacza Ostrołękę od południa i wschodu. Dzbenin, Laskowiec, Kamianka czy Czarnowiec to miejscowości, w których obok starych gospodarstw powstają nowe domy jednorodzinne osób pracujących w mieście. To zmienia charakter zleceń: zamiast dużych ujęć dla gospodarstw coraz częściej wiercimy studnie dla domów na działkach o powierzchni typowej dla przedmieść.

Pod względem warunków wodnych okolica jest zróżnicowana. Blisko Narwi wody gruntowe zalegają zwykle płytko i zależą od poziomu rzeki. Dalej od doliny, na polach, warstwy piasków i glin układają się różnie. Dlatego w takich miejscach dobór warstwy wodonośnej jest ważniejszy niż sama głębokość: liczy się, czy woda jest dobrze osłonięta od tego, co dzieje się na powierzchni.

Dokładnych danych o warstwach pod konkretną działką nikt nie ma przed wierceniem. Ogólny obraz regionu pokazuje Mapa Hydrogeologiczna Polski Państwowego Instytutu Geologicznego, jednak jej skala nie pozwala przewidzieć warunków na pojedynczej posesji. Rzeczywiste warunki wodne i geologiczne trzeba ocenić na miejscu, a ostatecznej odpowiedzi udziela odwiert.

Odwiert przy budowanym domu. Na tym etapie działka nie jest jeszcze zagospodarowana, więc prace są najprostsze.

Kiedy wiercić studnię w harmonogramie budowy domu

To pytanie zadaje sobie mniej osób, niż powinno. Studnia „na koniec, jak już wszystko będzie gotowe” to najdroższy wariant, bo trzeba rozkopać gotowy teren. Poniżej zestawiamy etapy budowy i to, co z punktu widzenia studni warto na nich zrobić.

Najwięcej korzyści daje wiercenie wcześnie. Wywiercona na początku budowy studnia może dostarczać wodę do zapraw i betonu, a po zakończeniu prac wystarczy dokończyć przyłącze i zamontować docelowe uzbrojenie. Unika się też sytuacji, w której wiertnica musi przejeżdżać przez świeżo ułożoną kostkę.

Jeśli planujesz ogrzewanie gruntową pompą ciepła, kolejność jest jeszcze ważniejsza. Odwierty pod sondy wykonuje się przed zagospodarowaniem terenu, a rury z sond trzeba doprowadzić do budynku. Najlepiej zaplanować studnię i odwierty jednocześnie, na etapie projektu.

Podmiejska działka i wymagane odległości

Na działkach pod Ostrołęką największym wyzwaniem przy wyborze miejsca na studnię zwykle nie jest woda, tylko przepisy o odległościach. Studnia dostarczająca wodę do picia musi być oddalona od potencjalnych źródeł zanieczyszczeń, a na typowej działce podmiejskiej obok niej stoi dom, szambo lub oczyszczalnia, czasem garaż i ogrodzenie z sąsiadem.

Zgodnie z § 31 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, odległość studni liczona od jej osi powinna wynosić co najmniej:

• 5 m od granicy działki,
• 7,5 m od osi rowu przydrożnego,
• 15 m od budynków inwentarskich i szczelnych zbiorników na nieczystości, kompostu i podobnych urządzeń,
• 30 m od najbliższego przewodu rozsączającego przydomowej oczyszczalni ścieków.

Szczególnie ostatnia wartość potrafi zaskoczyć. Jeśli na działce ma stanąć oczyszczalnia z drenażem rozsączającym, studnię i oczyszczalnię trzeba rozplanować razem, najlepiej jeszcze przed złożeniem projektu. Zdarza się, że na wąskiej działce zmieszczenie obu urządzeń wymaga rozwiązań, o których warto porozmawiać z projektantem.

Kilka praktycznych zasad, które stosujemy przy wyborze miejsca:

1. Najpierw zaznaczamy na planie granice, szambo lub oczyszczalnię i budynki, potem szukamy miejsca spełniającego wszystkie odległości.
2. Spośród dopuszczalnych miejsc wybieramy to najbliżej domu, żeby przyłącze było krótkie.
3. Sprawdzamy, czy wiertnica dojedzie do wybranego miejsca bez niszczenia tego, co już powstało.
4. Zostawiamy dostęp do głowicy studni na lata, bo pompę trzeba będzie kiedyś serwisować.

Studnia czy wodociąg gminny?

W części miejscowości gminy Rzekuń dostępna jest sieć wodociągowa, w części nie. Jeśli masz wybór, warto porównać oba rozwiązania na spokojnie, bo każde ma swoje plusy.

Wiele osób wybiera oba rozwiązania jednocześnie: wodociąg do domu, studnię do ogrodu. To rozsądny kompromis, gdy sieć jest blisko, a ogród duży. Ważne, żeby instalacje były rozdzielone i woda ze studni nie mogła cofnąć się do sieci.

Narew za miedzą: wysokie stany wody a studnia

Część działek w okolicy Dzbenina leży niedaleko Narwi. Bliskość rzeki ma dla studni dwa skutki. Po pierwsze, poziom wód gruntowych bywa zależny od stanu rzeki: po roztopach i ulewach podnosi się, w suchych okresach opada. Płytkie ujęcia reagują na to najmocniej. Po drugie, przy wysokich stanach teren nadrzeczny bywa podmokły, co utrudnia dojazd sprzętu.

Dlatego na takich działkach szczególnie pilnujemy dwóch rzeczy: żeby studnia brała wodę z warstwy osłoniętej od powierzchni i żeby była dobrze uszczelniona przy głowicy. Wtedy wahania poziomu rzeki i woda opadowa nie wpływają na jakość wody w kranie. Termin wiercenia na terenach nadrzecznych dobieramy też do pogody, żeby nie rozjeżdżać mokrego gruntu.

Stara studnia kopana: co z nią zrobić

W Dzbeninie i sąsiednich wsiach część zleceń to zastąpienie starych studni kopanych, które w suche lata nie dają rady. To zrozumiałe: studnia z kręgów betonowych czerpie wodę z najpłytszej warstwy, a ta najmocniej reaguje na brak opadów. Do tego płytka woda łatwiej przyjmuje zanieczyszczenia spływające z powierzchni, z pól, podwórzy i szamb.

Studnia głębinowa wiercona sięga do warstwy położonej głębiej, zwykle pod warstwą utworów słabo przepuszczalnych, które osłaniają wodę. Dlatego daje stabilniejszą ilość wody i lepiej chronione ujęcie.

Co ze starą studnią? Mamy trzy typowe scenariusze:

• Zostaje do podlewania. Jeśli jest w dobrym stanie, szczelna i przykryta, może dalej służyć jako źródło wody do ogrodu.
• Zabezpieczenie. Jeśli nie jest potrzebna, ale ma zostać, warto ją solidnie przykryć, żeby nie stanowiła zagrożenia dla dzieci i nie zbierała wody z podwórza.
• Likwidacja. Zaniedbana studnia, z nieszczelnymi kręgami, może być drogą dla zanieczyszczeń do głębszych warstw. Wtedy lepiej ją zasypać odpowiednim materiałem.

Przy okazji wiercenia nowej studni oceniamy stan starej i podpowiadamy, które rozwiązanie ma sens.

Jak przebiega wiercenie studni przy nowym domu

Proces jest taki sam jak przy każdej studni, ale przy nowym domu dochodzi kilka specyficznych kwestii. Oto jak wygląda u nas.

Ustalenia i oględziny

Pytamy o liczbę domowników, planowane podlewanie, ewentualną pompę ciepła i lokalizację szamba lub oczyszczalni. Prosimy o plan zagospodarowania działki, jeśli jest dostępny. Na miejscu wybieramy lokalizację studni i sprawdzamy dojazd.

Wiercenie i zabudowa

W trakcie wiercenia obserwujemy warstwy i decydujemy, gdzie zakończyć odwiert. W warstwie wodonośnej osadzamy filtr z obsypką żwirową, powyżej rury pełne, a otwór uszczelniamy przy powierzchni. Na tym etapie studnia może już służyć jako tymczasowe źródło wody na budowie.

Pompowanie i dobór osprzętu

Po zabudowie pompujemy studnię do czystej wody i obserwujemy, jak zachowuje się poziom wody przy poborze. Na tej podstawie dobieramy pompę głębinową i hydrofor do możliwości studni i zapotrzebowania domu.

Przyłącze i uruchomienie

Gdy instalacja w domu jest gotowa, prowadzimy przyłącze, montujemy osprzęt i uruchamiamy system. Cały proces szczegółowo opisujemy w poradniku studnia głębinowa krok po kroku.

Montaż obudowy studni w wykopie. Obudowa chroni głowicę i osprzęt przed mrozem.

Woda na budowie z własnej studni

Na nowej budowie pod Ostrołęką woda potrzebna jest od pierwszych dni: do zapraw, betonu, mycia narzędzi, a później do tynków i wylewek. Część inwestorów korzysta z beczkowozu albo tymczasowego przyłącza od sąsiada. Własna studnia wywiercona na początku budowy rozwiązuje ten problem na miejscu.

Jak to działa w praktyce. Po wierceniu, zabudowie i pompowaniu oczyszczającym montujemy tymczasowe uzbrojenie: pompę i prosty punkt poboru przy studni, bez docelowego przyłącza do domu, którego jeszcze nie ma. Ekipa budowlana ma wodę tam, gdzie jej potrzebuje. Gdy dom jest gotowy do podłączenia instalacji, wracamy, prowadzimy przyłącze, montujemy hydrofor, sterownik i obudowę.

Warto przy tym pamiętać o jednej rzeczy: woda używana na budowie nie musi spełniać wymagań wody pitnej, ale przed zamieszkaniem trzeba ją zbadać, jeśli ma służyć do picia. Pierwsze tygodnie intensywnego poboru na budowie dodatkowo pomagają oczyścić studnię.

Hydrofor w domu czy w obudowie studni

To decyzja, którą warto podjąć wcześnie, bo wpływa na projekt pomieszczenia technicznego i przyłącza.

Hydrofor w budynku to najczęstsze rozwiązanie przy nowych domach. Zbiornik i sterownik stoją w kotłowni lub pomieszczeniu gospodarczym, mają stałą temperaturę i łatwy dostęp. Wymaga to miejsca w domu i doprowadzenia przyłącza do tego pomieszczenia. Plusem jest wygoda serwisu i ochrona przed mrozem.

Hydrofor w obudowie studni to rozwiązanie, gdy w domu brakuje miejsca albo studnia służy głównie do ogrodu. Osprzęt jest zamknięty w obudowie przy głowicy, a do domu biegnie już woda pod ciśnieniem. Obudowa musi być wtedy dobrze izolowana i szczelna, a dostęp do niej wygodny, bo serwis odbywa się na zewnątrz.

Przy nowym domu doradzamy zwykle pierwszą opcję, jeśli projekt na to pozwala. Ważne, żeby przy projektowaniu instalacji przewidzieć miejsce także na stację uzdatniania wody, nawet jeśli dopiero badanie pokaże, czy będzie potrzebna.

Ogród na przedmieściach: studnia do podlewania

Nowe domy pod Ostrołęką to często działki z trawnikiem, żywopłotem i warzywnikiem. Nawet jeśli dom ma dostęp do wodociągu, podlewanie wodą z sieci w suche lato potrafi mocno podnieść rachunki. Dlatego część inwestorów decyduje się na studnię wyłącznie do ogrodu.

Studnia ogrodowa nie musi dawać wody pitnej, ale powinna spełniać kilka warunków:

• stabilna wydajność w szczycie sezonu, kiedy podlewanie jest najczęstsze,
• brak piasku w wodzie, który niszczy zraszacze i pompę,
• pompa dobrana do systemu nawadniania, czyli do liczby sekcji i rodzaju zraszaczy.

Jeśli planujesz automatyczne nawadnianie, opowiedz o nim przed wierceniem. Na tej podstawie dobierzemy średnicę studni i osprzęt tak, żeby system pracował sprawnie, a studnia nie była przeciążana.

Średnica rur i wydajność: na co zwrócić uwagę

Przy nowym domu łatwo skupić się tylko na głębokości, a pominąć średnicę studni. Tymczasem to ona decyduje, jaka pompa zmieści się w otworze. Węższa studnia jest tańsza, ale ogranicza wybór pomp. Szersza kosztuje więcej, za to daje swobodę, gdyby kiedyś potrzeby wzrosły, na przykład po dobudowaniu basenu czy rozbudowie nawadniania.

Wydajność studni zależy natomiast od warstwy wodonośnej, a nie od średnicy. Gruboziarniste piaski i żwiry oddają wodę chętnie, drobne piaski i mułki znacznie słabiej. Dlatego obiecywanie konkretnej wydajności przed wierceniem nie ma sensu. Możemy powiedzieć, jaka średnica pasuje do Twoich potrzeb, a wydajność ocenimy po wierceniu i pompowaniu.

Przy typowym domu jednorodzinnym dla kilku osób warto rozważyć z wyprzedzeniem, czy w przyszłości pojawi się większe zapotrzebowanie. Lepiej dobrać średnicę z niewielkim zapasem teraz, niż później wiercić drugą studnię.

Odwierty pod pompę ciepła na podmiejskiej działce

Nowe domy pod Ostrołęką często od początku projektowane są z pompą ciepła. Przy gruntowej pompie dolnym źródłem są pionowe odwierty z sondami. Ich wielka zaleta na typowej działce podmiejskiej to niewielka zajmowana powierzchnia. Kolektor poziomy wymaga dużego, wolnego terenu, odwierty pionowe mieszczą się nawet tam, gdzie ogród jest niewielki.

Jak to wygląda u nas:

1. Projekt dolnego źródła określa liczbę i długość odwiertów na podstawie zapotrzebowania budynku na ciepło.
2. Wiercenie otworów w odstępach wynikających z projektu, żeby się nawzajem nie wychładzały.
3. Montaż sond i zaciskanie otworów masą, która poprawia przewodzenie ciepła i uszczelnia otwór.
4. Próba szczelności i doprowadzenie rur w wykopie do rozdzielacza.

Przy planowaniu działki pamiętaj, że studnia i odwierty muszą być rozmieszczone tak, żeby sobie nie przeszkadzały. Projektant dolnego źródła uwzględnia położenie studni, a my pilnujemy, żeby wykonanie odpowiadało projektowi. Wspólne wykonanie obu zakresów to jeden przyjazd sprzętu i wspólne zaplanowanie wykopów. Więcej o tej usłudze piszemy na stronie odwierty pod pompy ciepła.

Budżet: co zaplanować w kosztorysie budowy

Studnia to jedna z wielu pozycji w budżecie domu i warto ją zaplanować realistycznie. Nie podajemy cen bez oględzin, bo zależą od konkretnej działki, ale możemy wskazać, jakie pozycje uwzględnić:

• Odwiert wraz z rurami, filtrem i obsypką. Główny koszt zależy od głębokości i gruntu.
• Pompowanie oczyszczające. Bez niego studnia długo daje mętną wodę.
• Pompa głębinowa, hydrofor i sterownik, dobrane do studni i domu.
• Obudowa studni chroniąca głowicę.
• Przyłącze do budynku, którego koszt zależy od długości trasy.
• Badanie wody w laboratorium.
• Ewentualne uzdatnianie, jeśli badanie wykaże podwyższone żelazo lub mangan.

Przy wycenie porównuj oferty pozycja po pozycji. Niska cena za metr wiercenia nic nie mówi, jeśli w ofercie brakuje filtra czy pompowania. Więcej o czynnikach wpływających na koszt piszemy w artykule ile kosztuje studnia głębinowa.

Formalności w gminie Rzekuń

Gmina Rzekuń leży w powiecie ostrołęckim. Stan przepisów zweryfikowaliśmy 8 października 2026 r. Pamiętaj, że wymagania zależą od parametrów inwestycji, a przepisy się zmieniają, dlatego poniższe informacje to orientacja, a nie porada prawna.

• Pozwolenie na budowę i zgłoszenie nie są wymagane przy wykonaniu obudowy ujęcia wód podziemnych (art. 29 ust. 2 pkt 25 Prawa budowlanego).
• Pozwolenie wodnoprawne nie jest potrzebne przy zwykłym korzystaniu z wód, czyli poborze na potrzeby gospodarstwa domowego do 5 m³ na dobę, ze studni do 30 m głębokości.
• Studnia głębsza niż 30 m wymaga projektu robót geologicznych zatwierdzanego przez Starostwo Powiatowe w Ostrołęce.
• Odległości od granicy działki, szamba, oczyszczalni i budynków inwentarskich obowiązują niezależnie od powyższego.

Jeśli studnia jest częścią projektu domu, warto, żeby projektant uwzględnił ją na planie zagospodarowania. Ułatwia to rozplanowanie odległości i uniknięcie kolizji z oczyszczalnią.

Woda z nowej studni: badanie i uzdatnianie

Po kilku dniach pracy studni, kiedy woda się ustabilizuje, warto pobrać próbkę do akredytowanego laboratorium lub stacji sanitarno-epidemiologicznej. Badanie mikrobiologiczne pokaże, czy woda jest bezpieczna do picia, a fizykochemiczne, czy zawiera podwyższone żelazo, mangan, azotany lub jest bardzo twarda.

Wody podziemne w regionie Ostrołęki często mają podwyższoną zawartość żelaza i manganu. Rdzawe zacieki w łazience, żółtawe pranie czy metaliczny posmak to typowe objawy. Rozwiązaniem jest odpowiednio dobrany filtr, ale dobór powinien wynikać z wyniku badania. Przy nowym domu warto od razu zostawić w pomieszczeniu technicznym miejsce na stację uzdatniania, nawet jeśli nie wiadomo jeszcze, czy będzie potrzebna.

Ile trwają prace przy studni

Wiercenie studni przy domu jednorodzinnym zajmuje zwykle od kilku godzin do kilku dni roboczych. Zależy to od głębokości, przez którą trzeba się przewiercić, i od rodzaju warstw. Piaski idą szybciej, zwarte gliny i żwiry wolniej. Do samego wiercenia dochodzą zabudowa, pompowanie oczyszczające, montaż osprzętu i przyłącze.

Przy nowej budowie prace często rozkładają się w czasie: wiercenie i tymczasowe uzbrojenie na początku, a przyłącze i docelowy osprzęt pod koniec budowy. To wydłuża kalendarz, ale nie zwiększa pracy, za to daje wodę na budowie. Termin rozpoczęcia ustalamy po oględzinach.

Pierwszy rok nowej studni

Studnia wiercona zwykle nie sprawia kłopotów, ale pierwsze miesiące warto obserwować uważniej. Woda może przez jakiś czas lekko zmieniać przejrzystość, zanim warstwa wokół filtra się ustabilizuje. To normalne zjawisko w świeżej studni.

Na co zwrócić uwagę w pierwszym roku:

• Klarowność wody. Jeśli po kilku tygodniach nadal pojawia się piasek, warto to zgłosić.
• Praca pompy. Zbyt częste włączanie się pompy oznacza zwykle potrzebę regulacji hydroforu.
• Ciśnienie. Spadki przy kilku punktach poboru naraz mogą wskazywać na niedopasowanie osprzętu.
• Smak i zapach. Zmiany to sygnał, żeby powtórzyć badanie wody.

Warto też po pierwszym sezonie przejrzeć ustawienia sterownika nawadniania, jeśli jest podłączony do studni. Rzeczywiste zużycie w lecie często różni się od założeń.

Hydrofor w obudowie studni. To rozwiązanie sprawdza się, gdy w domu brakuje miejsca na osprzęt.

Jak wybrać wykonawcę studni pod Ostrołęką

Przy budowie domu współpracuje się z wieloma wykonawcami, a studnia to zlecenie, którego efekt widać dopiero po latach. Kilka pytań pomaga ocenić ofertę:

1. Czy wykonawca przyjeżdża na oględziny i wybiera miejsce z uwzględnieniem odległości od szamba lub oczyszczalni?
2. Czy podaje przedział głębokości, zamiast obiecywać konkretną liczbę metrów?
3. Czy oferta obejmuje filtr, obsypkę i pompowanie oczyszczające?
4. Czy dobiera pompę po wierceniu, na podstawie rzeczywistych parametrów studni?
5. Czy może pokazać swoje realizacje? Nasze zdjęcia z budów są w galerii realizacji.
6. Czy wykonuje także odwierty pod pompę ciepła, jeśli planujesz takie ogrzewanie?

Odpowiedzi pozwalają porównać oferty rzetelnie, zamiast patrzeć tylko na cenę za metr.

Rura studni po odwiercie. Na tym etapie studnia może już dawać wodę na budowie.

Najczęstsze błędy przy studni na nowej działce

• Studnia zaplanowana po oczyszczalni. Brak miejsca spełniającego odległość od drenażu.
• Wiercenie po zagospodarowaniu terenu. Zniszczony trawnik i kostka.
• Pompa kupiona przed wierceniem. Niedopasowana do wydajności studni.
• Za wąska średnica bez zapasu. Problem przy przyszłym wzroście zapotrzebowania.
• Brak miejsca na hydrofor i uzdatnianie w pomieszczeniu technicznym.
• Pominięcie badania wody przed jej piciem.

Gdy studnia ma obsługiwać dom i ogród jednocześnie

Częsty scenariusz w nowych domach pod Ostrołęką: jedna studnia zasila całą instalację w domu, a jednocześnie system nawadniania ogrodu. To w pełni wykonalne, ale wymaga przemyślenia, bo podlewanie i codzienne zużycie mogą się nakładać. Wieczorem, kiedy włącza się nawadnianie, domownicy biorą prysznic i włączają zmywarkę.

Dobre rozwiązanie to rozdzielenie stref w czasie: nawadnianie programuje się na noc lub wczesny ranek, kiedy dom nie pobiera wody. Druga opcja to pompa i hydrofor dobrane do jednoczesnej pracy obu odbiorników, co wymaga studni o odpowiedniej wydajności. Trzecia to oddzielny zawór lub sterownik, który przy spadku ciśnienia wstrzymuje podlewanie, dając pierwszeństwo domowi.

Lista kontrolna dla inwestora

Zanim zadzwonisz po wycenę, przygotuj odpowiedzi na kilka pytań. Dzięki nim wycena będzie szybsza i trafniejsza.

Im więcej z tych informacji podasz od razu, tym mniej będzie dopytywania i tym trafniejsza okaże się pierwsza wycena. Brak części odpowiedzi nie jest problemem, ustalimy je razem.

1. Ile osób będzie mieszkać w domu?
2. Czy planujesz podlewanie ogrodu, basen, gospodarstwo?
3. Czy dom będzie ogrzewany gruntową pompą ciepła?
4. Gdzie stoi lub ma stanąć szambo albo oczyszczalnia?
5. Czy masz plan zagospodarowania działki?
6. Na jakim etapie jest budowa?
7. Gdzie ma stanąć hydrofor?

Wiercimy też w okolicy

Poza Dzbeninem wiercimy w całej gminie Rzekuń, między innymi w Laskowcu, Kamiance i Czarnowcu, a także w samej Ostrołęce i gminach sąsiednich. Jeśli Twoja działka leży w mieście, zajrzyj na stronę wiercenie studni Ostrołęka. Zdjęcia z naszych budów znajdziesz w realizacjach.

Budujesz dom i chcesz dobrze zaplanować wodę? Zadzwoń albo skorzystaj z formularza wyceny. Najlepiej z planem działki pod ręką, wtedy od razu podpowiemy, gdzie zmieści się studnia.

Studnie i odwierty w okolicy

Z tej samej bazy dojeżdżamy też do miejscowości: Ostrołęka, Goworowo, Różan, Kadzidło. Pełną listę i mapę obszaru znajdziesz na dole strony.